Archiwa blogu

Dla kogo obrońca z urzędu?

Na mocy Konstytucji RP osobom, przeciwko którym wszczyna się postępowanie karne przysługuje prawo do adwokata na każdym jego stadium. Przepisy określają także sytuacje, w których domagać się można przydzielenia adwokata z urzędu.

O możliwości korzystania z obrońcy z urzędu mówi art. 78 Kodeksu postępowania karnego. Na jego mocy, osoba oskarżona w sprawie karnej, która nie ma obrońcy z wyboru, może zażądać przydzielenia mu obrońcy z urzędu, jeżeli w sposób satysfakcjonujący uargumentuje, że nie może ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla podstawowego utrzymania siebie i członków rodziny.

Dotyczy to sytuacji, w których oskarżony chce korzystać z pomocy prawnika, ale nie ma na to wystarczających środków. Obrońca z urzędu wskazywany jest przez prezesa sądu. Warto zwrócić uwagę na to, że ocena dokumentacji, na podstawie której ustalany jest stan majątkowy osoby oskarżonej, dokonywana jest zgodnie z arbitralną i niepodlegającą zaskarżeniu decyzji, co stanowi przedmiot toczącej się sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym nad legalnością tego rozwiązania.

Do obrońcy z urzędu ma również prawo osoba, która jest podejrzana w sprawie karnej.

Lista spraw, w których korzystanie z pomocy adwokata jest obowiązkowe zamieszczona jest w Kodeksie postępowania karnego. Jeśli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, przydzielany jest mu adwokat z urzędu.

Oskarżony ma również obowiązek posiadania obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy nie stawia się na rozprawie i nie ustanowił obrońcy z wyboru, ale sąd podjął decyzję o postępowaniu procesu bez udziału oskarżonego w rozprawie.

Joanna Walerowicz

mojszmal.pl

Wszystko o kompensacie państwowej

Osoby, które straciły najbliższych, którzy w wyniku popełnionego przestępstwa ponieśli śmierć mogą złożyć wniosek o świadczenie pieniężne o nazwie kompensata od państwa. Maksymalna kwota, jaką można obecnie uzyskać to 12 ty. zł.

Przepisy Ustawy o państwowej kompensacie, przysługującej ofiarom niektórych przestępstw regulują, że świadczenie jest przyznawane w wysokości, która pokrywa:

– koszty pogrzebu,

– utracone środki utrzymania lub zarobki,

– koszty leczenia lub rehabilitacji.

Kompensata może zostać przyznana jedynie wówczas i w takiej wartości, w jakiej osoba uprawniona nie jest w stanie uzyskać pokrycia utraconego wynagrodzenia lub innych środków utrzymania od sprawcy lub sprawców przestępstwa, z tytułu polisy, z pieniędzy otrzymanych z pomocy społecznej lub z innego tytułu bądź źródła, bez względu na to, czy sprawca lub sprawcy zostali odnalezieni, oskarżeni lub skazani.

Obecnie najwyższa możliwa kwoty kompensaty to 12 tys. zł, jednak planowane są zmiany, które regulują podwyższenie nawet do 25 tys. zł. Przewiduje się także wprowadzenie zaliczek i wydłużenie terminu ubiegania się o odszkodowanie dla ofiar.

Skarb Państwa przyznaje kompensatę w sytuacji, gdy organom ścigania nie udało się znaleźć sprawców przestępstwa bądź wtedy, gdy nie ma możliwości wyegzekwowania rekompensaty. Osoby, które mogą ubiegać się o świadczenie to najbliżsi ofiary, czyli małżonek lub osoba pozostająca z ofiarą w pożyciu.

Podstawowym kryterium wypłaty kompensaty jest fakt, aby ofiara w wyniku przestępstwa zginęła lub doznała rozstroju zdrowia lub naruszenia czynności narządu ciała. Oznacza to ciężki uszczerbek na zdrowiu przekładający się na utratę wzroku, słuchu, mowy, ciężkiego kalectwa, bezpłodność, ciężkiej choroby długotrwałej lub nieuleczalnej, choroby zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, znacznej lub całkowitej niezdolności do pracy albo trwałego znacznego zniekształcenia lub zeszpecenia ciała. Kompensata wypłacana jest również w przypadku naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia innego niż wyżej wymienione na okres powyżej 7 dni.

Decyzję o wypłacie kompensaty wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskującej osoby uprawnionej sąd rejonowy. Wniosek można złożyć w terminie 24 miesięcy od popełnienia przestępstwa.

Joanna Walerowicz

mojszmal.pl

O obowiązku naprawienia szkody decyduje sąd

W przypadku popełnienia określonych przestępstw sąd może orzec obowiązek naprawienia szkody. Takie orzeczenie sąd może wydać z własnej woli jednak, jeżeli taki wniosek składa poszkodowany lub inna osoba uprawniona, organ prawny nie musi go uwzględniać.

Obowiązek naprawienia szkody powstałej na skutek przestępstwa sąd może orzec w całości lub w części, jako zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę. W takiej sytuacji nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie przedawnienia roszczenia i o możliwości zasądzenia świadczenia rentowego.

Obowiązek naprawienia szkody stanowi środek karny o znaczeniu kompensacyjnym. Jego orzeczenie następuje w przypadkach następujących rodzajów przestępstw:

– spowodowanie ciężkiego uszkodzenia zdrowia,

– spowodowanie śmierci,

– spowodowanie rozstroju zdrowia lub naruszenie czynności narządu ciała,

– przestępstwa przeciwko środowisku,

– przestępstwa przeciwko mieniu,

– przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji,

– przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu,

– przestępstwa przeciwko prawom osób świadczących pracę zarobkową.

Kodeks karny nie definiuje szkody, jednak może być ona interpretowana zarówno w materialnym, jak i niematerialnym kontekście, czyli majątkowa i niemajątkowa. Wykazanie przed sądem tego drugiego rodzaju szkody stanowi większe wyzwanie.

Orzeczenie naprawienia szkody może zostać wydane na wniosek pokrzywdzonego lub z urzędu w postaci środka probacyjnego przy wymierzaniu kar ograniczenia lub pozbawienia wolności. Całościowe lub częściowe naprawienie szkody będzie mogło zostać orzeczone również w sytuacji warunkowego umorzenia lub jako samodzielny środek karny.

Samo wniesienie wniosku o naprawienie szkody nie czyni z pokrzywdzonego strony procesu karnego. Aby tak się stało, pokrzywdzony musi złożyć oświadczenie o przystąpieniu do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego, co musi nastąpić najpóźniej w dniu otwarcia przewodu sądowego.

Joanna Walerowicz

mojszmal.pl