Archiwa blogu

Przelewy natychmiastowe na fali wzrostu

We wrześniu br. Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. rozliczyła w systemie ELIXIR prawie 136 mln transakcji o wartości blisko 340 mld zł. W systemie EuroELIXIR, obsługującym rozliczenia w euro, przetworzonych zostało 1,4 mln transakcji o wartości obrotów ponad 7,6 mld euro. Natomiast w systemie Express ELIXIR zrealizowanych zostało ponad 94 tys. przelewów natychmiastowych na kwotę niemal 411 mln zł.

 

Od początku 2014 r. łączna liczba wszystkich transakcji krajowych przetworzonych w systemie ELIXIR osiągnęła 1,2 mld, a ich wartość wyniosła blisko 3 bln zł (dane za okres od stycznia do końca września br.).

 

W trzecim kwartale br. w systemie ELIXIR przetworzonych zostało ponad 394 mln transakcji, tj. o ponad 16 mln więcej niż w analogicznym okresie 2013 r. Wzrosła również wartość transakcji – z 971 mld zł (w trzecim kw. 2013 r.) do 1 bln zł (w trzecim kw. br.). W minionym miesiącu wartość blisko 136 mln transakcji rozliczonych w systemie ELIXIR wyniosła niespełna 340 mld zł. W porównaniu z wrześniem ub. r. wzrosła zarówno liczba przetworzonych transakcji, jak i ich wartość – odpowiednio o 10,9 mln szt. i 22,6 mld zł. Rekordowym, pod względem liczby przetworzonych transakcji, był poniedziałek 15 września, gdy liczba komunikatów osiągnęła 9,4 mln szt., a obroty 23 mld zł.

 

W systemie EuroELIXIR w trzecim kw. 2014 r. rozliczono ponad 4 mln transakcji na łączną kwotę 22,8 mld euro. W porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku, wzrosła zarówno ich liczba, jak i wartość – w trzecim kwartale 2013 r. przetworzono 3,3 mln transakcji o wartości 18,6 mld euro. W ujęciu miesięcznym, liczba transakcji dokonanych za pośrednictwem systemu EuroELIXIR we wrześniu 2014 r. wyniosła 1,4 mln osiągając wartość 7,6 mld euro. We wrześniu ub.r., w systemie EuroELIXIR rozliczono 1,1mln transakcji, a obroty wynosiły 6, 3 mld euro. Z porównania tych miesięcy wynika, że liczba zrealizowanych transakcji wzrosła o ponad 300 tys. szt., a wartości obrotów o 1,3 mld euro.

 

Duża dynamika wzrostu utrzymuje się w statystykach systemu Express ELIXIR. W ubiegłym roku, w okresie od lipca do września, odnotowano ponad 91 tys. tego typu transakcji na łączną kwotę 519 mln zł. Tymczasem w trzecim kwartale br. zrealizowanych zostało ponad 265 tys. przelewów natychmiastowych o wartości 1,1 mld zł – przeszło dwa razy przekraczającej ubiegłoroczne obroty odnotowane w trzecim kwartale. Warto zauważyć, że tylko we wrześniu br. klienci banków zrealizowali ponad 94 tys. przelewów natychmiastowych o wartości blisko 411 mln zł – to po raz kolejny najwyższe wartości odnotowane w ciągu jednego miesiąca od początku funkcjonowania systemu, tj. od czerwca 2012 r. W stosunku do danych w analogicznym okresie 2013 r., liczba transakcji wzrosła o ponad 60 tys. (z 33,4 tys.), a ich wartość ponad dwukrotnie – przed rokiem wynosiła 199 mln zł.

 

– Podczas międzynarodowej Konferencji SIBOS, największego spotkania branżowego poświęconego bankowości transakcyjnej, które w tym roku odbyło się w Bostonie, płatności natychmiastowe zostały uznane za najważniejszy trend w zakresie usług bankowych. W skali globalnej Express ELIXIR należy do wąskiego grona rozliczających je systemów, udostępnianych przez innowacyjne banki. Cieszy fakt, że nasze rozwiązanie jest dostrzegane i plasuje się w tym obszarze w ścisłej światowej czołówce –powiedział Michał Szymański, wiceprezes Zarządu KIR S.A.  

 

Źródło: Informacja prasowa

W Polsce się przelewa

Przelewy natychmiastowe to dobro reglamentowane. Póki co funkcjonują zaledwie w 16 państwach na świecie. Wśród tego elitarnego grona szczęśliwców, którzy mogą zrealizować bezpośredni przelew z konta na konto, jest też Polska. Dzięki systemowi przelewów natychmiastowych System Płatności BlueCash (SPBC), przelew z konta na konto trafia średnio w 17 sekund.

 

Przelewa co siódmy z nas

 

Przelewy natychmiastowe, realizowane przez są 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu. Pozostają jednak innowacją, która dostępna jest zaledwie w 16 państwach na świecie. Zasada ich działania jest stosunkowo prosta. Banki nie czekają już do kolejnych sesji rozliczeniowych (przychodzących i wychodzących), w których wymieniają się informacjami o zleconych przez klientów transakcjach, lecz komunikują się ze sobą w czasie rzeczywistym, natychmiastowo wymieniając dane o ruchu środków między kontami. Dzięki temu na koncie statystycznego Kowalskiego środki księgowane są raptem w kilka sekund od momentu zlecenia do niego przelewu natychmiastowego. Z badań przeprowadzonych przez TNS Polska wynika, że średnio co siódmy Polak (15% ankietowanych) przynajmniej raz skorzystał z możliwości błyskawicznego przekazania pieniędzy.

 

Wedle raportu Global Payment Systems Analysis, autorstwa Lipis Advisors, systemy umożliwiające przelewy ekspresowe funkcjonują – oprócz Polski – tylko w Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Szwecji, Turcji, Chinach, Brazylii, Chile, Meksyku, RPA, Nigerii, Indiach, Japonii, Korei Południowej, Singapurze i na Tajwanie. W Stanach Zjednoczonych przelewy natychmiastowe dopiero zaczynają swą przygodę, a pierwszą amerykańską jaskółką jest Immediate Payment Service (IMPS), wdrażany właśnie przez Axis Bank.

 

Polska jest jednym z państw-pionierów, które jako pierwsze na świecie uruchomiły u siebie usługę przelewów natychmiastowych. Niemal równocześnie z nami systemy te rozwijały również Wielka Brytania oraz Nigeria.

 

Synowie Albionu kreują światowe trendy w e-bankowości

 

Chronologicznie w dziedzinie płatności natychmiastowych wyprzedziła Polskę tylko Wielka Brytania. W maju 2008 roku Brytyjczycy jako pierwsi na świecie wdrożyli FPS (Faster Payments Service). Dzięki FPS w Zjednoczonym Królestwie droga przelewu między kontami w różnych bankach skróciła się z trzech dni do raptem kilku godzin. Ale tzw. „przelewy natychmiastowe” (immediate payments), które banki księgowały w kilkanaście sekund, zajmowały początkowo jedynie 5% całego ruchu przelewowego. Dopiero z czasem ich procentowy udział w rynku wzrósł kilkunastokrotnie. Obecnie z FPS korzysta 10 banków, które tylko w 2013 roku przeprowadziły za jego pośrednictwem ponad 967,6 miliona transakcji (to o 19% więcej niż w roku poprzedzającym), na łączną kwotę 771, 4 miliarda funtów (o 25% więcej rok wcześniej).

Głównym graczem na brytyjskim rynku płatności natychmiastowych jest VocaLink. System istnieje od 2008 roku i za jego pośrednictwem zrealizowano już ponad 2,5 miliarda transakcji, dziennie system obsługuje średnio 90 milionów płatności. VocaLink jest monopolistą w zakresie dostarczania usług płatniczych dla sektora publicznego w Wielkiej Brytanii: obsługuje około 98% świadczeń państwowych i przechodzi przez niego 95% wszystkich wynagrodzeń.

 

Zaczęło się (także) w Polsce

 

Druga w światowej kolejności była właśnie Polska, z systemem BlueCash. Przelewy przyspieszyła u nas sopocka spółka Blue Media. Wdrożone przez nią w 2008 roku rozwiązanie miało pokazać bankom, że przelewy ekspresowe to nie gadżet, ale przydatna i kluczowa usługa, której klienci faktycznie oczekują. Początkowo zaczęło się od założenia przez Blue Media kont w wielu bankach i wykorzystania reguły dwóch szybkich przelewów wewnętrznych zamiast jednego międzybankowego. W ten sposób omijano konieczność oczekiwania na sesje rozliczeniowe. Klient, który chciał wówczas zrealizować przelew natychmiastowy, korzystał z kont pośredniczących Blue Media. Przelewając pieniądze z banku A do banku B, faktycznie przelewał je na konto Blue Media w banku A. Po zaksięgowaniu tej wpłaty Blue Media, ze swojego konta pośredniczącego w banku B, przekazywała pieniądze na konto odbiorcy. Błyskawiczny przelew był realizowany, choć pieniądze nie opuszczały banku nadawcy. Dzięki temu znacznemu przyspieszeniu uległ czas potrzebny na zrealizowanie przelewu. Do dziś metoda ta mocno poprawia dostępność do przelewów natychmiastowych.

 

Ale w 2012 roku Blue Media wypracowało nowe rozwiązanie – System Płatności BlueCash (SPBC). SPBC oferuje klientom przelewy ekspresowe, ale już bezpośrednie, z konta na konto, bez kont pośredniczących Blue Media. Pieniądze przepływają między kontami w różnych bankach w czasie rzeczywistym. Zgoda Prezesa NBP na uruchomienie Systemu Płatności BlueCash, otworzyła w Polsce nową erę na rynku rozliczeń międzybankowych. SPBC posiada wiele unikatowych na skalę światową cech. Przede wszystkim jego otwartość sprawia, że może on przyjąć zlecenie przelewu natychmiastowego nawet od nadawcy, który nie jest uczestnikiem systemu. Podobnie ma się rzecz z realizacją zlecenia u odbiorcy, którego konto bankowe znajduje się poza SPBC. Pozostałe systemy na świecie wykonują takie operacje wyłącznie „w ramach” banków, które są podpięte pod system.

 

Do dziś system bezpośrednich przelewów SPBC wdrożyło 38 banków, w tym wiele banków spółdzielczych, które często jako pierwsze decydowały się zainwestować w nowe technologie w bankowości. Zasięg całego systemu SPBC jest jednak znacznie większy i obejmuje 55 banków. Dzieje się tak, ponieważ 17 banków współpracujących z SPBC udostępnia swoim klientom usługę przelewów natychmiastowych, ale poprzez wykorzystanie kont pośredniczących Blue Media w ich bankach. To sprawia, że System Płatności BlueCash posiada obecnie najlepiej na świecie rozwiniętą infrastrukturę, umożliwiającą korzystanie z płatności natychmiastowych.

Liczba przelewów ekspresowych realizowanych w Polsce systematycznie rośnie – od stycznia do marca systematycznie przekraczała 107 tysięcy w ciągu miesiąca. Z kolei od kwietnia daje się zaobserwować wyraźna tendencja zwyżkowa: klienci wykonują miesięcznie średnio ponad 130 tysięcy błyskawicznych transakcji. W porównaniu z ubiegłym rokiem liczba przelewów ekspresowych w SPBC niemalże się podwoiła. Do tej pory za pośrednictwem systemów informatycznych, będących fundamentem SPBC, przetworzono już ponad 5 mln płatności natychmiastowych (co jest rekordem wśród płatności natychmiastowych w Polsce), z czego 98% w średnim czasie 17 sekund.

 

Użytkownicy Systemu Płatności BlueCash najczęściej korzystają z przelewów ekspresowych w poniedziałki i w piątki, a także w okolicach 10-ego dnia każdego miesiąca. Co ciekawe, blisko 4% przelewów natychmiastowych zostało zrealizowanych w nocy, pomiędzy północą a godziną 8:00. Interesujące są także statystyki weekendowe. Liczba przelewów wykonywanych w niedzielę stanowi blisko 25% liczby przelewów wykonywanych w dniu roboczym. Z analizy zrealizowanych w SPBC transakcji ponadto wynika, że płatności natychmiastowe są wykorzystywane przede wszystkim do spłat pożyczek i innych zobowiązań (rachunki, kredyty), zasilenia własnych kont bankowych, regulowania należności za zakupy online czy wycieczki typu last minute. Średnia wartość przelewu natychmiastowego utrzymuje się na podobnym poziomie, oscylując w granicach 705-745 złotych.

 

System płatniczy w obszarze szeroko rozumianych płatności natychmiastowych uzupełniają zarówno onlineowe przelewy wewnątrzbankowe jak i narzędzia dla sklepów internetowych typu pay-by-link. Z BlueCash można również korzystać z poziomu bankowości mobilnej, poprzez aplikację na smartfona czy tableta. Wystarczy tylko podać numer telefonu osoby, do której chcemy wykonać przelew natychmiastowy, aby system poinformował ją o woli realizacji takiej transakcji. Do tej operacji nie potrzeba nawet numeru konta odbiorcy. Co warte odnotowania – w Polsce jest to obecnie jedyny darmowy sposób na korzystanie z przelewów natychmiastowych.

 

Nigeryjski tygrys

 

Trzecim państwem, które uruchomiło u siebie system przelewów ekspresowych była Nigeria. Z jej NIBSS Instant Payment(Nigeria Inter-Bank Settlement System)korzysta aktualnie 21 instytucji finansowych, w przeważającej większości banków. Sam system NIBSS został utworzony już w roku 1992, a rozpoczął działanie dwa lata później. Jednak na początku nie był on pomyślany stricte jako system przelewów natychmiastowych. Jego zadaniem było jedynie wsparcie i ułatwienie szybszego transferu finansów między poszczególnymi nigeryjskimi bankami. O przelewach natychmiastowych nikt wtedy jeszcze nie śmiał marzyć. Na ich przyjęcie systemy informatyczne Nigerii gotowe były dopiero w październiku 2010 roku, zaś same przelewy zaczęły funkcjonować w 2011 roku. Wtedy też do nazwy systemu dodano frazę Instant Payments.

 

Nigeria jest jednym z państw, które nie kryją się z inicjatywą ograniczenia obrotu gotówkowego kosztem wsparcia płatności bezgotówkowych, w tym zwłaszcza płatności telefonem komórkowym, którą umożliwia obecnie 26 banków w Nigerii. W raporcie Payments System Vision 2020, wydanym przez Centralny Bank Nigerii, czytamy, że celem jest zachęcenie obywateli do częstszego korzystania z bankowości elektronicznej. Co więcej same nigeryjskie władze (podmioty Rządu Federalnego) zostały zobowiązane dekretem Prezydenta Nigerii z 2009 roku do przeprowadzania operacji finansowych wyłącznie drogą elektroniczną. Dzięki rozwiniętej kampanii informacyjnej już w czerwcu 2013 roku transakcje zrealizowane za pośrednictwem bankowości elektronicznej po raz pierwszy wyprzedziły tak popularne w Nigerii płatności za pomocą czeków. Tylko w czerwcu zeszłego roku przelewy natychmiastowe stanowiły w tym kraju 8,5% liczby wszystkich transakcji oraz 15,5% ich łącznej wartości. W czerwcu 2013 roku za pomocą NIBSS IP wykonano prawie 1,25 miliona transakcji, przy czym ich liczba z miesiąca na miesiąc powiększa się średnio o niespełna 100 tysięcy.

 

To wszystko zaowocowało wysokimi notowaniami Nigerii w rozmaitych rankingach, sprawdzających rozpowszechnienie w społeczeństwie edukacji na temat technologii IT, a także badających, w jakim stopniu z tych nowoczesnych korzystają obywatele danego kraju. W raporcie Mobile Payment Readiness, sporządzonym przez Master Card i zbierającym dane dotyczące płatności bezgotówkowych z wykorzystaniem telefonu komórkowego, Nigeria zajęła 2. miejsce wśród państw afrykańskich (wyprzedziła ją tylko Kenia, 4. w rankingu ogólnym). Dlatego nic dziwnego, że w sektorze nowych technologii Nigerię często określa się mianem „afrykańskiego tygrysa”.

 

Przelewy natychmiastowe – płatności przyszłości?

 

Liderami rynku przelewów ekspresowych są trzy grupy państw: te które tradycyjnie posiadają bardzo sprawne systemy bankowe (Wielka Brytania, Szwajcaria, Szwecja, Polska); te których społeczeństwa są bardzo podatne na wszelkie innowacje technologiczne (Japonia, Korea, Tajwan, Singapur, Turcja) oraz rynki wschodzące o dużej dynamice rozwoju z solidną tzw. premią za opóźnienie (Brazylia, Meksyk, Chile, Chiny, Nigeria, RPA). Wszędzie bez wyjątku gdzie wdrożono takie rozwiązania, stały się one z miejsca istotnym elementem systemu płatniczego danego kraju. Trzeba tu także pamiętać, że w wielu krajach systemy te obsługują także wewnętrzne przelewy bankowe, które u nas od wielu lat są standardowo realizowane on-line.

 

Nie ulega wątpliwości, że sektor bankowy wyraźnie zmierza w kierunku płatności bezgotówkowych. Kolejne państwa na świecie coraz częściej głośno zastanawiają się nad wdrożeniem systemów przelewów natychmiastowych starając się nadrobić zaległości w dziedzinie e-bankowości. Przykładem może być choćby Singapur czy kraje skandynawskie, które niedawno zaczęły testować je u siebie. Fakt, że przelewy księgowane są już w kilkanaście sekund, znacznie bowiem usprawnia nie tylko nasze codzienne życie, lecz także pozytywnie wpływa na mechanizmy państwowej gospodarki.

 

Źródło: Blue Media

Kieszonkowe najlepszą metodą edukacji finansowej

Początek września to dla dzieci czas powrotu do szkoły. Warto jednak pamiętać, że zajęcia w klasie nie nauczą naszych pociech wszystkich umiejętności potrzebnych w dorosłym życiu. Najlepszym przykładem są finanse, o których dziecko nie dowie się zbyt wiele w szkolnej ławce. Expander zachęca, aby oswajać najmłodszych z pieniędzmi oraz uczyć ich oszczędności już od najmłodszych lat. Najlepszą formą jest wypłata kieszonkowego.

 

Rodzice decydując się na dawanie dziecku kieszonkowego, często zastanawiają się nad kwotą i sposobem przekazywania pieniędzy. Na tym etapie bardzo ważną rzeczą jest wyznaczenie wspólnych zasad oraz ich przestrzeganie. Po pierwsze powinniśmy ustalić, jakie rzeczy kupujemy dziecku my, a jakie ono, z pieniędzy otrzymywanych w ramach kieszonkowego. Po drugie – nie należy dawać dodatkowych pieniędzy, jeśli powierzone środku zostaną zbyt szybko roztrwonione. Dzięki temu skuteczniej nauczymy dziecko oszczędzania i gospodarowania pieniędzmi oraz pokażemy, że zakup droższych rzeczy wymaga pewnych wyrzeczeń.

Zalety odkładania pieniędzy warto wzmacniać poprzez wypłatę odsetek. Oczywiście muszą one być wyższe niż na lokacie bankowej, gdyż w przeciwnym razie dziecko nie zauważy korzyści. Przykładowo, jeśli w danym miesiącu nie wyda wszystkich pieniędzy, to następne kieszonkowe można podnieść o połowę kwoty, jaką udało mu się zaoszczędzić. Gdy dziecko już oswoi się z oszczędzaniem, warto spróbować także z pojęciem kredytu. Dla przykładu, w jednym miesiącu może dostać o połowę wyższe kieszonkowe, ale następna „wypłata” wyniesie tylko jedną czwartą zwykłej kwoty.

 

W wypadku nieco starszych dzieci warto rozważyć założenie dziecięcego konta bankowego i przelewanie na nie kieszonkowego. Taki rachunek jest zwykle bardzo tani lub nawet bezpłatny. Wydawane są do niego również karty płatnicze. Dzięki temu dziecko może w praktyce nauczyć się korzystania z bankomatu, wykonywania przelewów i tego, jak obsługiwać system bankowości elektronicznej.

 

Wielu rodziców nie podejmuje tego kroku i nie otwiera dziecku konta ponieważ obawiają się braku kontroli nad wydatkami dziecka. Aby zapobiec roztrwonieniu wszystkich pieniędzy, opiekunowie mogą jednak ustalić swój numer telefonu jako ten, na który będą przychodziły hasła sms potrzebne do zatwierdzenia operacji. Na kacie płatniczej mogą natomiast ustanowić niskie limity bezpieczeństwa.

 

Przy okazji warto dodać, że niemal wszystkie konta tego typu mogą być otwierane, gdy dziecko ma już co najmniej 13 lat. Wyjątkiem jest oferta PKO BP i jego „ PKO Konto Dziecka”. Jest ono kierowane do najmłodszych, dlatego wyższy jest tam również poziom ochrony. Dziecko może oczywiście samodzielnie zlecać różnego rodzaju operacje. Wymagają one jednak każdorazowego zaakceptowania przez rodzica. Okazuje się więc, że już od najmłodszych lat można zacząć praktyczną naukę finansów, a taka edukacja na pewno zaprocentuje w przyszłości.

 

Jarosław Sadowski

Główny Analityk firmy Expander

Źródło: Expander